Naar cookieinstellingen
chevron down

Het Misdaadbureau over James Bond-wapens

PowNed

19:00 - 20:00

Wetenschap & Techniek
NTR

Dit is waarom sommige maanstenen sporen van magnetisme laten zien

foto: Pxhere
  1. Nieuwschevron right
  2. Dit is waarom sommige maanstenen sporen van magnetisme laten zien

Het aardmagnetisch veld is aan de wandel en neemt ook nog eens in kracht af, berichtten we recentelijk. Maar hoe zit het eigenlijk met de maan? Heeft die ook een magneetveld, net zoals onze aarde? En zo nee, heeft ze dit dan wel ooit gehad? Onze columnist Hens Zimmerman ging op onderzoek uit.

Je staat er misschien niet bij stil, maar wij worden hier op aarde beschermd door het aardmagnetisch veld, dat schadelijke kosmische straling buiten de deur houdt. Het aardmagnetisch veld is mogelijk al zo oud als de aarde zelf. Het ontstaat door de vloeibare metalen kern van onze planeet.

De maan heeft weliswaar geen waarneembaar magnetisch veld, maar wel een metalen kern. Zou de maan dan misschien in het verleden wel een magnetisch veld hebben gehad? Sommige wetenschappers dachten dat een tijd lang. Sterke magneten kunnen namelijk hun sporen nalaten in mineralen, en dergelijke sporen werden aangetroffen in de maanstenen die de Apollo-missies mee terugnamen naar de aarde. Heel kleine domeinen van ijzer in een deel van die stenen hadden de oriëntatie van het magnetisch veld van destijds aangenomen.

Oermagnetisme

Dat wil zeggen: een gedeelte van de stenen liet een sterk oermagnetisme zien, wat leidde tot de hypothese dat de maan twee miljard jaar lang een sterk magnetisch veld moet hebben gehad. Maar dat maakt het des te vreemder dat er nu helemaal geen magnetisch veld valt waar te nemen. Bovendien waren er ook maanstenen die in het geheel geen sporen van magnetisme leken te herbergen.

Er werd gezocht naar alternatieve verklaringen. Zouden sommige mineralen misschien minder goed in staat zijn om magnetisme op te slaan? Of lag het misschien aan de meetmethode? Met een nieuwe methode bleek dat er inderdaad nooit een magnetisch veld is geweest op de maan. De maanstenen die sporen van magnetisme vertoonden, bleken relatief jonge stukjes maanglas te zijn, hooguit een paar miljoen jaar oud.

Magnetische meteorietinslagen

Zulke stukjes maanglas ontstaan bij meteorietinslagen op de maan, waarvan er vele zijn omdat de maan geen atmosfeer heeft. Blijkbaar ontstaat bij sommige meteorietinslagen een sterk magnetisch veld.

Het ontbreken van een maanmagnetisch veld heeft trouwens voordelen voor de toekomst. Zonder zo’n veld wordt het oppervlak van een hemellichaam dag en nacht gebombardeerd met atoomkernen, waardoor het rijk wordt aan helium-3 en waterstof. Die kunnen op termijn gebruikt worden als raketbrandstof. Of gewoon als brandstof om de samenleving aldaar van duurzame energie te voorzien.

Download de NPO Radio 1-app

Met onze app mis je niks. Of het nou gaat om nieuws uit binnen- en buitenland, sport, tech of cultuur; met de NPO Radio 1-app ben je altijd op de hoogte. Download 'm hier voor iOS en hier voor Android.

Ster advertentie
Ster advertentie
Minder uitleg Meer uitleg

Cookies op NPO Radio 1

NPO Radio 1 gebruikt Functionele en Analytische cookies voor websites optimalisatie en metingen. Geef voor andere cookies je voorkeuren op.

Meer uitleg

Waarom cookies?

De Nederlandse Publieke Omroep plaatst specifieke cookies om het gebruiksgemak voor bezoekers te vergroten. Ze helpen in functionaliteit en zijn bedoeld om inzicht te krijgen in de werking en effectiviteit van de websites.

Hiermee kunnen we de bezochte website zo gebruiksvriendelijke en interessant mogelijk maken voor de bezoeker. Hierbij worden geen gegevens verzameld die gebruikt kunnen worden om individuele gebruikers te volgen.

Functionele cookies

Cookies die er voor zorgen dat deze website naar behoren functioneert

De websites van de Nederlandse Publieke Omroep gebruiken cookies om er voor te zorgen dat onze websites naar behoren werken. Zo gebruiken wij cookies voor:

  • het onthouden van informatie die je invult op de verschillende pagina’s, zodat je niet steeds al je gegevens opnieuw hoeft in te vullen
  • het doorgeven van informatie van de ene pagina aan de volgende pagina, bijvoorbeeld als er een lange enquête wordt ingevuld of als je veel gegevens moet invullen bij een online bestelling
  • het opslaan van voorkeuren, zoals de taal, locatie, het gewenste aantal te tonen zoekresultaten, etc.
  • het opslaan van instellingen voor een optimale videoweergave, zoals de gewenste buffergrootte en de resolutiegegevens van je scherm
  • het uitlezen van je browserinstellingen om onze website optimaal op je beeldscherm te kunnen weergeven
  • het opsporen van misbruik van onze website en diensten, door bijvoorbeeld een aantal opeenvolgende mislukte inlogpogingen te registreren
  • het gelijkmatig belasten van de website, waardoor de site bereikbaar blijft
  • het aanbieden van de mogelijkheid om inloggegevens op te slaan, zodat je die niet elke keer opnieuw hoeft in te voeren
  • het mogelijk maken om te reageren op onze websites

Analytische cookies voor Webstatistieken

Cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten.

Om te bepalen welke onderdelen van de website het meest interessant zijn voor onze bezoekers, proberen wij continu te meten met behulp van de software van AT Internet hoeveel bezoekers er op onze website komen en welke onderdelen van de website het meest bekeken worden. Hiervoor gebruiken wij cookies.

Cookies gezet doorAT Internet bevatten alleen een uniek nummer en zijn NPO-specifiek, deze worden niet gebruikt om NPO-bezoekers buiten de NPO-sites te volgen. JavaScript zorgt ervoor dat metingen niet gecached kunnen worden zodat we een herhaalde page-view kunnen tellen.

Het is onderdeel van de (wettelijke) taak van de Nederlandse Publieke Omroep om te rapporteren over onze prestaties. Daarvoor is het nodig om webstatistieken bij te houden. Ook nemen wij deel aan het landelijke internetbereikonderzoek NOBO/Vinex. Hiervoor gebruiken wij cookies, zodat wij de browser kunnen herkennen en op die manier het aantal bezoekers aan onze websites kunnen meten.

Van de informatie die wij zo verzamelen worden statistieken gemaakt. Deze statistieken geven ons inzicht in hoe vaak onze webpagina's bezocht worden, waar bezoekers de meeste tijd doorbrengen, enzovoort. Hierdoor zijn wij in staat structuur, navigatie en inhoud van de website zo gebruiksvriendelijk en optimaal mogelijk te maken. De statistieken en overige rapportages kunnen wij niet herleiden tot personen.

Wij gebruiken cookies voor:

  • het bijhouden van het aantal bezoekers op onze webpagina\’s
  • het bijhouden van de tijdsduur die elke bezoeker doorbrengt op onze webpagina’s, bezoekers zijn niet uniek te identificeren
  • het bepalen van de volgorde waarin een bezoeker de verschillende pagina’s van onze website bezoekt
  • het beoordelen welke delen van onze site aanpassing behoeven
  • het optimaliseren van de website

Sociale Media cookies

Cookies om de inhoud van onze website te delen via social media

De artikelen en video’s die je op onze website bekijkt, kun je door middel van buttons delen via social media. Voor het functioneren van deze buttons wordt gebruik gemaakt van social media cookies van de social media partijen, zodat deze je herkennen op het moment dat je een artikel of video wilt delen.

Deze cookies maken het dus mogelijk dat

Bij Social Media sites Ingelogde gebruikers, bijvoorbeeld Twitter of Facebook, het mogelijk is sommige inhoud van onze website direct te delen op die sites. Voor de cookies die de social medianetwerken plaatsen en de mogelijke data die zij hiermee verzamelen, verwijzen wij ook naar de verklaringen die deze partijen op hun eigen websites daarover geven; zie de links hieronder. Let op dat deze verklaringen regelmatig kunnen wijzigen. NPO heeft daar geen invloed op.

  • Facebook (https://www.facebook.com/policies/cookies/)
  • Google+ / Youtube (https://policies.google.com/privacy?hl=nl)
  • Twitter (https://twitter.com/en/privacy)
  • Instagram (https://help.instagram.com/1896641480634370?ref=ig)

Cookie-instellingen aanpassen en meer informatie

De cookie-instellingen voor deze website zijn te allen tijde naar je persoonlijke voorkeur te wijzigen. De pagina waarop je deze instellingen kunt wijzigen is te bereiken via deze link Cookie instellingen. Hier is ook gedetailleerde informatie vinden over welke cookies we specifiek plaatsen.

  • Ik wil sociale media koppelingen zoals Facebook berichten en YouTube video’s kunnen zien op deze site:

    Hiermee sta je het plaatsen van cookies door sociale medianetwerken toe. Deze netwerken kunnen je volgen en je internetgedrag gebruiken voor andere doeleinden buiten de NPO om.